Hanifi Yazar Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik bürosu, Osmangazi / Bursa'da faaliyet gösterir; muhasebe kayıt düzeni, vergi beyanları ve mevzuat uyumuna ilişkin işleri 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu çerçevesinde yürütür. Bu sayfa, büronun hangi yasal çerçevede çalıştığını, işleri hangi yöntemle ele aldığını ve mükellefle iletişimin nasıl kurulduğunu anlatır.
SMMM unvanı ne ifade eder
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM), 3568 sayılı Kanunla düzenlenmiş bir meslek unvanıdır. Unvanın kullanılabilmesi; kanunda sayılan öğrenim koşullarının sağlanmasına, staj sürecinin tamamlanmasına, mesleki yeterlilik sınavında başarılı olunmasına, ruhsatın alınmasına ve bağlı bulunulan odaya kayıt olunmasına bağlıdır. Ruhsat ve oda kaydı bulunmadan bu unvanla faaliyet gösterilmesi mevzuata aykırıdır. Unvan, kişinin serbestçe seçtiği bir tanım değil, kanunla içeriği belirlenmiş bir yetki ve sorumluluk çerçevesidir.
Kanun, mesleğin konusunu da tanımlar. Meslek mensubunun çalışma alanı ana hatlarıyla şu başlıklardan oluşur:
- gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin defterlerini 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre tutmak,
- bilanço, gelir tablosu ve beyanname gibi mali tablo ve belgeleri düzenlemek,
- muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek ve işletmecilik, muhasebe, finans ile mali mevzuat konularında danışmanlık yapmak,
- bu konularda belgelere dayalı inceleme ve analiz yapıp yazılı görüş bildirmek.
Yetki ve sorumluluğun sınırı
3568 sayılı Kanun, SMMM ve YMM unvanlarının yetkilerini birbirinden ayırmıştır. Mali tabloların ve vergi beyannamelerinin mevzuata uygunluğunun tasdikine ilişkin yetki yeminli mali müşavirlere aittir; serbest muhasebeci mali müşavir bu kapsamdaki tasdik işlemini yapmaz. Buna karşılık muhasebeye ilişkin defterlerin tutulması yeminli mali müşavirlerin çalışma alanı dışındadır.
Meslek kapsamı dışında kalan alanlar da bellidir. Bağımsız denetim, KGK düzenlemeleri uyarınca ayrıca yetkilendirmeye bağlı ve kendi mevzuatı bulunan farklı bir faaliyettir. Uyuşmazlıklarda dava takibi ve mahkeme önünde temsil de bu mesleğin konusu değildir. Büro, kendi yetki alanında kalan işleri yürütür; gelen talep bu alanın dışındaysa durum baştan belirtilir.
Sorumluluk tarafında da net bir ayrım vardır. Beyannameyi imzalayan meslek mensubu, beyannamede yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygunluğundan sorumludur. Belgelerin gerçek bir işleme dayanması, eksiksiz olması ve süresinde büroya ulaştırılması ise mükellefin sorumluluğundadır. Bu ayrım, çalışmanın en başında karşılıklı olarak konuşulur; çünkü belge akışındaki bir aksama doğrudan beyan sürecine yansır.
Meslek sırrı
3568 sayılı Kanun ve mesleğin etik düzenlemeleri, meslek mensubuna sır saklama yükümlülüğü getirir. Görev dolayısıyla öğrenilen ticari bilgiler, mali veriler, sözleşmeler ve personel bilgileri, kanunen açıkça yetkili kılınmış merciler dışında hiçbir üçüncü kişiyle paylaşılmaz. Bu yükümlülük, iş ilişkisi sona erdikten sonra da devam eder. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamındaki yükümlülükler de aynı çerçevede ele alınır; belgeler yalnızca ilgili işin gerektirdiği ölçüde işlenir ve saklanır.
Belge akışı ve kayıt düzeni
Büroda işler, belgelerin dönemsel ve düzenli biçimde teslim edilmesi esasına göre yürür. İşleyiş genel olarak şu sırayı izler:
- döneme ait alış, satış, banka, kasa ve personel belgelerinin toplu ve dönemsel olarak teslim edilmesi,
- teslim alınan belgelerin biçim ve kapsam yönünden kontrolü, eksik veya çelişkili görünen kalemlerin mükellefe bildirilmesi,
- kayıtların Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde ilgili hesaplara işlenmesi,
- dönem kapanışından önce hesap bakiyelerinin ve mutabakatların gözden geçirilmesi,
- beyan ve bildirimlerin hazırlanıp mevzuatta belirlenen süreler içinde ilgili kuruma gönderilmesi,
- tahakkuk ve onay belgelerinin mükellefe iletilmesi, dosyanın arşivlenmesi.
Elektronik belge ve defter uygulamalarına tabi mükelleflerde akış, GİB'in ilgili sistemleri üzerinden yürür. Bu durumda evrak teslimi yerine erişim ve kontrol düzeni kurulur, dönemsel yükümlülükler yine aynı sırayla takip edilir.
Dönemsel takvim
Muhasebe işi, takvime bağlı bir iştir. Büro, her dosya için mevzuatta belirlenen dönemsel yükümlülükleri ayrı ayrı izler. Bu takvim; mükellefin durumuna göre katma değer vergisi ve stopaja ilişkin beyanları, prim ve hizmet bildirimlerini, geçici vergi dönemlerini, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanını, elektronik defter ve berat yükümlülüklerini ve ticaret hukukundan doğan tescil ile ilan işlerini kapsayabilir. Hangi yükümlülüğün hangi dönemde doğduğu ve buna bağlı süreler ilgili mevzuatta belirlenmiştir; büro bu süreleri esas alarak belge talebini önceden iletir.
Mükellefle iletişim ve bilgilendirme
İletişim, dönem sonlarında yoğunlaşan tek yönlü bir bildirim olarak değil, sürekli bir düzen olarak kurulur. Belge talepleri dönem başlamadan iletilir; eksik belge tespit edildiğinde beklemeden bildirilir; beyan sonrası tahakkuk bilgileri mükellefe iletilir. Mevzuatta yapılan ve mükellefin faaliyet konusunu ilgilendiren değişiklikler, yalnızca konuyla ilgili mükelleflere aktarılır. Yeni bir işlem tipi söz konusu olduğunda (yatırım, ortak değişikliği, şube açılışı, personel yapısında değişiklik gibi) işlemin muhasebe ve vergi yönü, işlem yapılmadan önce değerlendirilir.
İşletmenin hukuki yapısına göre yükümlülük başlıkları
Bir işletmenin tabi olduğu muhasebe, beyan ve bildirim yükümlülükleri hukuki yapısına göre değişir. Mevzuattaki ana başlıklar şu şekilde ayrışır:
- Şahıs işletmeleri: mükellefiyet tesisi, defter tasdiki, işletme veya bilanço esasına göre kayıt düzeni, dönemsel beyanlar, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamındaki yıllık beyan ve gerektiğinde terk işlemleri.
- Limited şirketler: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde kuruluş ve MERSİS üzerinden tescil işlemlerinin takibi, sermaye ve ortaklık yapısına ilişkin kayıtlar, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamındaki beyanlar, ortaklar kurulu kararlarının muhasebe yönüyle değerlendirilmesi.
- Anonim şirketler: kuruluş ve tescil süreçlerinin takibi, genel kurul dönemine ilişkin finansal tabloların hazırlanması, pay ve sermaye hareketlerinin kayda alınması, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamındaki yükümlülükler.
- İşveren yükümlülükleri: personel çalıştıran her yapı için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işe giriş ve çıkış bildirimleri, ücret bordrosu düzeni, prim ve hizmet bildirimlerinin hazırlanması.
Hizmet başlıklarının ayrıntısı hizmetlerimiz sayfasında yer alır.
Oda kaydı ve mesleki düzen
Büro, Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı olarak faaliyet gösterir. Odalar ve üst birlik olan TÜRMOB, mesleğin yürütülmesine ilişkin usul ve etik kuralları belirler; meslek mensupları bu kurallara ve disiplin düzenine tabidir. Sürekli mesleki geliştirme eğitimi de bu çerçevenin bir parçasıdır. Vergi uygulamalarında GİB'in, sosyal güvenlik uygulamalarında SGK'nın, muhasebe standartları alanında KGK'nın yayımladığı düzenlemeler esas alınır; bu düzenlemelerdeki değişiklikler işlerin yürütülmesinde takip edilir.
Bilgi almak için
Büronun çalışma yöntemi, belge akışı veya bir işlemin mevzuat yönü hakkında bilgi almak isteyenler iletişim sayfasındaki bilgileri kullanabilir. Büro adresi: Geçit Mah. Sanayi Cad. 6. Gümüş Sok. Balkar Plaza A Blok Ofis 15, Osmangazi / Bursa.